Κυριακή, 27 Μαΐου 2012

'Απὸ τὸ Χρονικὸν τῆς Ἁλώσεως (1453)


μιλία το Ατοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου πρν τν λωση τς Κωνσταντινουπόλεως

π τ Χρονικν το Μεγάλου Λογοθέτη Γεωργίου Σφραντζ Φραντζ
κδοθν ν Κερκύρ τει 1477


μες μέν, εγενέστατοι ρχοντες κα κλαμπρότατοι δήμαρχοι κα στρατηγο κα γενναιότατοι στρατιται κα πς πιστς κα τίμιος λαός, καλς οδατε τι φθασεν ρα κα χθρς τς πίστεως μν βούλεται να μετ πάσης τέχνης κα μηχανς σχυροτέρως στενοχωρήσ μς κα πόλεμον σφοδρν μετ συμπλοκς μεγάλης κα συρρήξεως κ τς χέρσου κα θαλάσσης δώσ μν μετ πάσης δυνάμεως, να, ε δυνατόν, ς φις τν ἱὸν κχύσ κα ς λέων νήμερος καταπί μς. Δι τοτο λέγω κα παρακαλ μς να σττε νδρείως κα μετ γενναίας ψυχς, ς πάντοτε ως το νν ποιήσατε, κατ τν χθρν τς πίστεως μν. Παραδίδωμι δ μν τν κλαμπροτάτην κα περίφημον ταύτην πόλιν κα πατρίδα μν κα βασιλεύουσαν τν πόλεων. Καλς ον οδατε, δελφοί, τι δι τέσσερα τιν φείλεται κοινς σμεν πάντες να προτιμήσωμεν ποθανεν μλλον ζν, πρτον μν πρ τς πίστεως μν κα εσεβείας, δεύτερον δ πρ πατρίδος, τρίτον πρ το βασιλέως ς Χριστο Κυρίου, κα τέταρτον πρ συγγενν κα φίλων. Λοιπόν, δελφοί, ἐὰν χρεσται σμεν πρ νς κ τν τεσσάρων γωνίζεσθαι ως θανάτου πολλ μλλον πρ πάντων μες, ς βλέπετε προφανς, κα κ πάντων μέλλομεν ζημιωθναι.
Ἐὰν δι τ μ πλημμελήματα παραχωρήσ Θες τν νίκην τος σεβέσιν, πρ τς πίστεως μν τς γίας, ν Χριστς ν τ οκεί αματι μν δωρήσατο, κινδυνεύομεν, στι κεφάλαιον πάντων. Κα ἐὰν τν κόσμον λον κερδίσ τις κα τν ψυχν ζημιωθ, τί τ φελος; Δεύτερον πατρίδα περίφημον τοιούτως στερούμεθα κα τν λευθερίαν μν. Τρίτον βασιλείαν τήν ποτε μν περιφαν, νν δ τεταπεινωμένην κα ξουθενωμένην πωλέσαμεν, κα π το τυράννου κα σεβος ρχεται. Τέταρτον δ κα φιλτάτων τέκνων κα συμβίων κα συγγενν στερούμεθα. Ατς δ λιτήριος μηρς πεντήκοντα κα πτ μέρας γει σήμερον φ᾿ ο μς λθν πέκλεισεν κα μετ πάσης μηχανς κα σχύος καθ᾿ μέραν τ κα νύκτα οκ παύσατο πολιορκν μς κα χάριτι το παντεπόπτου Χριστο Κυρίου μν κ τν τειχν μετ ασχύνης χρι το νν πολλάκις κακς πεπέμφθη. Τ νν δ πάλιν, δελφοί, μ δειλιάσητε, ἐὰν κα τοχος μακρόθεν λίγον κ τν κρότων κα τν πτωμάτων τν λεπόλεων πεσε, διότι, ς μες θεωρετε, κατ τ δυνατν διορθώσαμεν πάλιν ατό. μες πάσαν τν λπίδα ες τν μαχον δόξαν το Θεο νεθέμεθα, οτοι ν ρμασι κα οτοι ν πποις κα δυνάμει κα πλήθει, μες δ ν νόματι Κυρίου το Θεο κα Σωτρος μν πεποίθαμεν, δεύτερον δ κα ν τας μετέραις χερσ κα ωμαλαιότητι, ν δωρήσατο μν θεία δύναμις. Γνωρίζω δ τι ατη μυριαρίθμητος γέλη τν σεβν, καθς ατν συνήθεια, λεύσονται καθ᾿ μν μετ βαναύσου κα πηρμένης φρύος κα θάρσους πολλο κα βίας, να δι τν λιγότητα μν θλίψωσι κα κ το κόπου στενοχωρήσωσι, κα μετ φωνν μεγάλων κα λαλαγμν ναριθμήτων, να μς φοβήσωσι. Τς τοιαύτας ατν φλυαρίας καλς οδατε, κα ο χρ λέγειν περ τούτων. Κα ρα λίγοι τοιατα ποιήσωσι, κα ναριθμήτους πέτρας κα τερα βέλη κα λεβολίσκους, σε μμον θαλασσν νωθεν μν πτήσουσι, δι᾿ ν, λπίζω γάρ, ο βλάψωσι, διότι μς θεωρ κα λίαν γάλλομαι κα τοιαύταις λπίσι τν λογισμν τρέφομαι, τι ε κα λίγοι πάνυ σμέν, λλ πάντες πιδέξιοι κα πιτήδειοι ωμαλέοι τ κα σχυρο κα μεγαλήτορες κα καλς προπαρασκευασμένοι πάρχετε. Τας σπίσιν μν καλς τν κεφαλν σκέπεσθε π τ συμπλοκ κα συρρήξει. δεξι μν τν ρομφαίαν χουσα μακρν στω πάντοτε. Α περικεφαλααι μν κα ο θώρακες κα ο σιδηρο ματισμο λίαν εσν κανο μα κα τος λοιπος πλοις, κα ν τ συμπλοκ σονται πάνυ φέλιμα, ο ναντίοι ο χρνται, λλ᾿ οτε κέκτηνται.
Κα μες σωθεν τν τειχν πάρχετε σκεπόμενοι, ο δ σκεπες μετ κόπου ρχονται. Διό, συστρατιται γίγνεσθε τοιμοι κα στερεο κα μεγαλόψυχοι δι τος οκτιρμος το Θεο. Μιμηθτε τούς ποτε τν Καρχηδονίων λίγους λέφαντας, πς τοσούτον πλθος ππων ωμαίων τ φων κα θέα δίωξαν, κα ἐὰν ζον λογον δίωξε πόσον μλλον μες τν ζων κα λόγων πάρχοντες κύριοι, κα ο καθ᾿ μν ρχόμενοι να παράταξιν μεθ᾿ μν ποιήσωσιν ς ζα λογα κα χείρονές εσιν. Ο πέλται μν κα ομφαοι κα τ τόξα κα κόντια πρς ατος πεμπέτωσαν παρ᾿ μν. Κα οτως λογίσθητε ς π γρίων χοίρων κα πληθν κυνήγιον, να γνώσωσιν ο σεβες τι ο μετ λόγων ζων ς ατοί, παράταξιν χουσιν, λλ μετ κυρίων κα αθεντν ατν κα πογόνων λλήνων κα ωμαίων. Οδατε καλς τι δυσσεβς ατς μηρς κα χθρς τς γίας μν πίστεως χωρς ελογον ατίας τινς τν γάπην ν εχομεν λυσεν, κα τος ρκους ατο τος πολλος θέτησεν ντ᾿ οδενς λογιζόμενος κα λθν αφνιδίως φρούριον ποίησεν π τ στενν το σωμάτου, να καθ᾿ κάστην μέραν δύνηται βλάπτειν μς. Τος γρος μν κα κήπους κα παραδείσους κα οκους πυριαλώτους ποίησε, τος δελφος μν τος Χριστιανος σους ερεν, θανάτωσε κα χμαλώτευσε, τν φιλίαν μν λυσεν. Τος δ το Γαλατά, φιλίωσε, κα ατο χαίρονται, μ εδότες κα ατο ο ταλαίπωροι τν το γεωργο παιδς μύθον, το ψήνοντος τος κοχλίας κα επόντος. νόητα ζα, κα τ ξς.
λθν ον δελφοί, μς πέκλεισε, κα καθ᾿ κάστην τ χανς ατο στόμα χάσκων, πς ερη καιρν πιτήδειον να καταπί μς κα τν πόλιν ταύτην, ν νήγειρεν τρισμακάριστος κενος κα τ πανάγν δεσποίν μν θεοτόκ κα ειπαρθένω Μαρία φιέρωσεν κα χαρίσατο το κυρίαν εναι κα βοηθν κα σκέπην τ μετέρ πατρίδι κα καταφύγιον τν Χριστιανν, λπίδα κα χαρν πάντων τν λλήνων τ καύχημα πάσι τος σιν π τν το λίου νατολήν. Κα οτος σεβέστατος τήν ποτε περιφαν κα μφακλίζουσαν ς όδον το γρο βούλεται ποισαι π᾿ ατόν. δούλωσε σχεδόν, δύναμαι επεν, πάσαν τν φ᾿ λιον κα πέταξεν π τος πόδας ατς Πόντον κα ρμενίαν, Περσίαν κα Παμφλαγονίαν, μαζόνας κα Καππαδοκίαν, Γαλατίαν κα Μηδίαν Κολχος κα βηρας, Βοσποριανος κα λβάνους Συρίαν κα Κιλικίαν κα Μεσοποταμίαν, Φοινίκην, Βακτριανος κα Σκύθας, Μακεδονίαν κα Θετταλίαν, λλάδα, Βοιωτία, Λοκρος κα Ατωλούς, καρνανίαν, χαΐαν κα Πελοπόννησον, πειρον κα τ λλυρικν Λύχνιτας κατ τ νδριατικόν, ταλίαν, Τουσκίνους, Κέλτους κα Κελτογαλάτας, βηρίαν τ κα ως τν Γαδείρων, Λιβύαν κα Μαυρητανίαν κα Μαυρουσίαν, Αθιοπίαν, Βελέδας, Σκούδην, Νουμιδίαν κα φρικν κα Αγυπτον ατς τ νν βούλεται δουλσαι κα τν κυριεύουσαν τν πόλεων, ζυγ ποβαλεν κα δουλεία κα τς γίας κκλησίας μν, νθα προσκυνετο γία Τρις κα δοξολογετο τ πανάγιον, κα που ο γγελοι κούοντο μνεν τ θεον κα τν νσαρκον το Θεο Λόγου οκονομίαν, βούλεται ποισαι προσκύνημα τς ατο βλασφημίας κα το φληναφο ψευδοπροφήτου Μωάμεθ, κα κατοικητήριον λόγων κα καμήλων. Λοιπν δελφο κα συστρατιται, κατ νον νθυμηθτε να τ μνημόσυνον μν κα μνήμη κα φήμη κα λευθερία αωνίως γενήσηται.


Το κείμενο αναρτημένο στην πηγή http://el.wikisource.org